Kettingsmeermiddel

Gesmolten was (hot wax: Silca Hot Melt, Smoove Wax) staat bekend als de schoonste en meest duurzame behandeling. Bij hot wax wordt de ontvette ketting ondergedompeld in gesmolten was en vervolgens afgekoeld: de was dringt door in elke schakel en stolt, waardoor deze wordt beschermd tegen slijtage. Voordelen: vrijwel geruisloze ketting, zeer schoon (vuil blijft niet plakken), gaat 200 tot 400 km mee tussen twee behandelingen, geen olie op de benen of het frame. Nadelen: veeleisende eerste behandeling (volledige ontvetting van de nieuwe ketting), niet bestand tegen hevige regen. Ideaal voor droge omstandigheden en wedstrijden.

Om de 150 tot 300 km in droge omstandigheden, na elke rit in de regen, en zodra de ketting kraakt of droog schuurt. Een goed gesmeerde ketting is stil en glijdt soepel. Tekenen dat de ketting opnieuw gesmeerd moet worden: kraken tijdens het trappen, merkbare weerstand op grote tandwielen, of een doffe grijze kleur (de ketting is droog). Te vaak smeren is geen probleem, maar als er te veel smeermiddel ophoopt zonder dat je het schoonmaakt, ontstaat er een schurend smeerlaagje dat schadelijker is dan helemaal geen smeermiddel.

Breng één druppel per schakel aan, laat het 5 minuten intrekken en veeg het overtollige smeermiddel aan de buitenkant weg. Het smeermiddel mag niet aan de buitenkant van de ketting blijven zitten: overtollig smeermiddel op de buitenzijden van de schakels trekt stof aan en vormt een smeerlaag. Breng één druppel per schakel aan terwijl u de ketting langzaam laat draaien. Laat het 5 tot 10 minuten intrekken. Veeg de buitenkant van de ketting af met een droge doek, waarbij u de doek lichtjes op zijn plaats houdt en het pedaal laat draaien. Herhaal dit als de ketting erg droog is.

Nee, geen van beide: bakolie wordt ranzig en trekt bacteriën aan; WD-40 is een ontvetter, geen smeermiddel. Bakolie breekt snel af in de open lucht en vormt een kleverige aanslag die veel meer vuil veroorzaakt dan wanneer er geen smeermiddel wordt gebruikt. WD-40 (Water Displacement) is ontwikkeld om vocht te verdringen en roest op te lossen: het reinigt de ketting in plaats van deze te smeren. Na het aanbrengen van WD-40 is een ketting schoon... maar droog. Gebruik uitsluitend specifieke fietssmeermiddelen.

Een goed smeermiddel gaat 200 tot 400 km mee onder droge omstandigheden; van merk wisselen is mogelijk maar niet nodig als het huidige product voldoet. De levensduur hangt af van het type smeermiddel, de omstandigheden (droog/nat, weg/grind) en de onderhoudsfrequentie. Er is geen reden om van merk te veranderen als de prestaties bevredigend zijn. Als de ketting daarentegen te snel vervuilt (vochtig smeermiddel in de droge zomer), is het verstandig om het type smeermiddel aan te passen aan de huidige omstandigheden.

Een geschikt smeermiddel kan de levensduur van de ketting en de cassette verdubbelen. Een droge ketting veroorzaakt metaal-op-metaal-slijtage, waardoor de rollen en schakels snel worden afgesleten. Een geschikt smeermiddel vermindert deze slijtage door interne wrijving. Onderzoek van merken als Silca en Ceramicspeed toont aan dat een ketting die met een hoogwaardige wax is gesmeerd, 2 tot 3 keer minder snel slijt dan een ketting met een standaard vloeibaar smeermiddel. Het tandwiel en het kettingblad, die in contact staan met de versleten ketting, profiteren ook van deze bescherming.

Biologische smeermiddelen zijn op basis van plantaardige oliën (jojoba- en lijnzaadolie) zonder petroleumoplosmiddelen; de klassieke smeermiddelen zijn op basis van minerale olie. Biologische smeermiddelen (Green Oil, Juice Lubes) zijn biologisch afbreekbaar en minder giftig voor het milieu en de huid. Hun prestaties zijn over het algemeen vergelijkbaar met die van klassieke producten bij normaal gebruik. Sommige fietsers merken dat biologische smeermiddelen onder zeer vochtige omstandigheden iets minder lang meegaan. Voor milieubewuste fietsers vormen biologische producten een goed compromis zonder in te boeten aan prestaties.

Keramische smeermiddelen (Ceramic Speed UFO, Morgan Blue Reflex) bieden een meetbare vermindering van de weerstand, maar tegen een aanzienlijk hogere prijs. De keramische nanodeeltjes in deze smeermiddelen verminderen de wrijving tussen de metalen onderdelen van de aandrijving. Onafhankelijke tests tonen een vermindering van 1 tot 3 watt aan ten opzichte van gewone smeermiddelen. Voor een wedstrijdfietser zijn 2 gewonnen watt de investering waard. Voor een amateurfietser die 3.000 km per jaar rijdt, is het verschil in de praktijk onmerkbaar en is de kosten-batenverhouding niet erg gunstig.

Standaard stalen kabels moeten om de 2.000 tot 3.000 km worden gesmeerd met een PTFE-spray; kabels met een polymeercoating (Gore, Shimano Optislick) hoeven niet te worden gesmeerd. Door een beetje PTFE-smeermiddel in de uiteinden van de mantels te spuiten, blijven de kabels soepel lopen. Dit duurt 5 minuten en verbetert de precisie van de derailleurs en de progressiviteit van het remmen aanzienlijk. De Gore Ride-On- en Shimano Optislick-kabels hebben een permanente PTFE-coating die door externe smeermiddelen wordt aangetast: smeer deze systemen nooit.