Om 's nachts op de weg buiten de bebouwde kom te fietsen, is een koplamp van minimaal 300 lumen vereist, idealiter 600 tot 800 lumen. In een goed verlichte stad volstaan 50 tot 100 lumen om gezien te worden. Op slecht verlichte wegen buiten de bebouwde kom moet je 30 meter ver kunnen zien om op tijd te kunnen remmen bij een obstakel. Een verlichting van 300 lumen dekt deze afstand in de continu-stand, een lamp van 600 lumen op vol vermogen zorgt ervoor dat je 50-80 meter ver kunt zien. Voor de achterkant volstaan 20 tot 50 lumen in continu-modus en 50 tot 150 lumen in knippermodus om door automobilisten te worden opgemerkt. In knippermodus is de achterkant bij helder weer tot 2 km zichtbaar.
Reken op een brandduur van minstens 1,5 keer de verwachte duur van de tocht om een veiligheidsmarge te hebben. De meeste USB-lampen hebben een brandduur van 2 tot 10 uur, afhankelijk van de gebruikte modus: de modus op maximaal vermogen verbruikt 3 tot 5 keer meer dan de zuinige knippermodus. Voor een rit van 3 uur in de winter is een lamp met een autonomie van 5 tot 6 uur in de normale modus voldoende. Voor lange ritten (nachtelijke wielerwedstrijden, nachtelijke tochten) kiest u best voor een model met een uitneembare externe batterij of neemt u een reserve-USB-batterij mee. Moderne lampen hebben een laadindicator: controleer deze absoluut voor elk vertrek.
Lumen meet de totale lichtstroom die door de bron wordt uitgestraald, lux meet de verlichtingssterkte die op een oppervlak op een bepaalde afstand wordt ontvangen. Een lamp van 500 lumen met een smalle lichtbundel concentreert al zijn licht op een klein gebied en produceert veel lux op korte afstand. Dezelfde verlichting met een brede lichtbundel verlicht een groter oppervlak, maar met minder lux per m². In de praktijk wordt meestal het aantal lumen aangegeven. Voor een fietser zijn het nuttige bereik en de breedte van de lichtbundel van belang: een goed ontworpen lamp van 300 lumen met een brede lichtbundel verlicht in de praktijk beter dan een lamp van 500 lumen met een smalle, weinig verspreidende lichtbundel.
Voor elke fietser die meer dan twee keer per week fietst, is de oplaadbare USB-lamp aanzienlijk zuiniger en praktischer. Een set AA-batterijen gaat 3 tot 6 uur mee, afhankelijk van de intensiteit, wat neerkomt op 5 tot 15 € per maand voor iemand die dagelijks met de fiets naar het werk gaat. Een oplaadbare lamp laadt in 1 tot 3 uur op via USB (computer, oplader, externe batterij) en kost slechts een fractie van een cent per oplaadbeurt. Vrijwel alle kwaliteitslampen die tegenwoordig worden verkocht, zijn oplaadbaar via USB-C of micro-USB. Batterijen blijven relevant voor noodverlichting (lichtgewicht, altijd klaar voor gebruik), voor fietstochten ver van stopcontacten, of voor gelegenheidsfietsers.
Ja, dagrijverlichting in knipperstand (Daytime Running Light) verbetert de zichtbaarheid voor automobilisten aanzienlijk. Verkeersonderzoeken tonen aan dat fietsers met een knipperend dagrijlicht 2 tot 3 keer eerder worden opgemerkt door automobilisten. De meeste moderne lampen beschikken over een DRL- of Blast-modus (150 tot 300 lumen in snelle knipperstand) die specifiek is ontworpen voor gebruik overdag. De autonomie in DRL-modus bedraagt vaak 10 tot 15 uur, wat geschikt is voor lange tochten. Voor het voorlicht is een knipperende modus overdag vooral nuttig bij weinig contrast (bewolkte hemel, tunnel, mist).
Voor fietstochten en intensief woon-werkverkeer is de naafdynamo op de lange termijn de meest betrouwbare oplossing. Deze wordt aangedreven door de rotatie van het wiel, zorgt voor constante verlichting zonder dat de batterij leegraakt, en kan een USB-oplader voeden om andere apparaten op te laden. Daar staat tegenover dat de installatiekosten (150 tot 300 € inclusief naaf en verlichting) hoog zijn en dat hij vast op de fiets wordt gemonteerd. Voor 3 tot 4 keer per week naar het werk fietsen over korte afstanden volstaat een oplaadbare USB-lamp van 600+ lumen ruimschoots. De dynamo is zinvol wanneer een constante verlichting cruciaal is: meerdaagse tochten, woon-werkverkeer in alle weersomstandigheden, lange winters.
Een achterlicht met laserprojectie op de grond of met een zichtbaarheid van 270° is momenteel de norm voor veiligheid op de weg. Lichten zoals de Lezyne Laser Drive projecteren twee rode laserlijnen op het wegdek aan weerszijden van de fiets, waardoor de veiligheidszone visueel wordt aangegeven aan naderende automobilisten. COB-LED-lampen (Chip-On-Board) verspreiden een breder licht dan klassieke LED's, zichtbaar tot 270°. Voor op de weg is een achterlicht van 50 tot 100 lumen in knippermodus zichtbaar vanaf 1 tot 2 km. Door het licht zo hoog mogelijk te bevestigen (zadelpen in plaats van de onderste achtervork) wordt de zichtbaarheid voor automobilisten geoptimaliseerd, wier zicht vaak wordt belemmerd door de motorkap.
De knippermodus is beter zichtbaar op grote afstand, de constante modus is effectiever om de weg te zien. Aan de achterzijde wordt de knippermodus unaniem aanbevolen: deze trekt meer de aandacht van automobilisten en verbruikt 3 tot 5 keer minder energie. Aan de voorkant zorgt de constante modus ervoor dat je de weg kunt zien, maar een knipperende modus of DRL als aanvulling maakt de fietser beter zichtbaar voor tegenliggers. Een puur knipperend licht aan de voorkant wordt 's nachts niet aanbevolen, omdat je dan geen obstakels kunt zien. De ideale combinatie: krachtig vast voorlicht (300+ lumen) + rood knipperend achterlicht.
Fabrikanten bieden speciale adapters aan voor ovale of platte aerodynamische sturen; controleer de diameter. Aerodynamische sturen hebben een ovale of D-vormige doorsnede die niet past bij standaard ronde klemmen (31,8 mm). Merken zoals Garmin, Lezyne en Bontrager bieden adaptersets aan met siliconenbanden of magnetische bevestigingen die compatibel zijn met vlakke oppervlakken. Controleer de compatibiliteit voor aankoop: sommige lampen worden geleverd met twee klemmen (rond stuur + aerodynamisch stuur), voor andere is een apart verkrijgbare adapter nodig. Bevestigingssystemen met universele rubberen banden (Knog, BBB) passen op vrijwel alle stuurprofielen.
De Franse verkeersregels schrijven een wit of geel voorlicht en een rood achterlicht voor, die verplicht zijn vanaf het invallen van de duisternis en bij slecht zicht. Het voorlicht moet zichtbaar zijn vanaf 150 meter, het achterlicht eveneens vanaf 150 meter. Reflectoren (witte reflector aan de voorkant, rode aan de achterkant, oranje op de pedalen en de spaken) zijn ook verplicht. Het niet naleven van deze verplichtingen wordt bestraft met een boete van de 1e klasse (11 €). Aan de andere kant is het rijden in de knippermodus (zonder standlicht) niet expliciet verboden, maar wordt het gebruik van standlicht aanbevolen om de geest van de regelgeving te respecteren.
